Kapat

Keşifle Hadis Rivâyeti Konusunda Bir Nükte

Yirminci yüzyıla özellikle hadis sahasında neşrettiği eserlerle damgasını vuran hadisçilerden Abdülfettah Ebû Ğudde, Aclûnî’nin keşifle hadise meyleden ifadelerini tenkit ederek sünnetin sübûtunda muhaddislerden nakledilen sahih rivayetler yanında mükaşiflerden haber verilen keşiflerin kaynak olamayacağını, velayet ve kerametin bu hususta bir etkisinin bulunmayacağını, ne kadar değerli olurlarsa olsunlar hadislerin velilerden değil ancak muhaddislerden alınması gerektiğini belirtmiştir.[1]

Abdülhayy el-Leknevî’nin Zaferü’l-emânî isimli eserinde Muhyiddîn İbnü’l-Arabî’nin rüyada Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem’den işittiğini söylediği bir hadise yer vermesi üzerine şu notu düşmüştür:
“Böyle bir sözün, Rasûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem’den rivâyet edilen hadisler içerisinde değerlendirilmesi doğru değildir. Zira burada bir rüya söz konusudur. Rüyayı gören ister önemli, ister sıradan biri olsun, rüyalar sünnet-i seniyyenin alınacağı kaynaklardan değildir. Sünnet, Allah Rasûlü sallallâhu aleyhi ve sellem ile beraber bulunmuş, onun önünde diz çökmüş ve uyanık bir halde kendisini dinlemiş olan ashâb-ı kirâm’dan alınır. Ayrıca hafız, hadis alma ve nakletme şartlarını kendisinde bulunduran, güvenilir, salih, dikkatli ve uyanık kimseler yoluyla da ashaptan nakledilmiş olmalıdır.” [2]
Rüya ile sabit olduğu söylenen başka bir hadisle ilgili olarak “bereket ummakta bir sakınca yoktur” şeklinde bir nakilde bulunan Leknevî’ye itiraz eden Ebû Gudde, okuyucuya hitaben “rüyalarla birlikte sen de uyuma!” diyerek, dikkatli davranması konusunda uyarmıştır.

Hadis âlimleri de her ilimde itimadın başkalarına değil, bizzat o ilmin imamlarına olacağını, zira bazen bir ilimde önder olanın başka bir ilimde çoğu zaman geride kaldığını vurgulamışlardır.[3]

[1] Karî, Masnû, s. 84-85, 217-218; Ahdeb, a.g.e., s. 616

[2] Abdulhayy el-Leknevi, Zaferu’l-Emânî, 279.

[3] Süyûtî, Tenvîr, s. 3; Leknevî, Ecvibe, s. 30-35; Ahmed Naim, Mukaddime, s. 72.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

------